Mở đầu

Back to basic - có thể bạn biết rồi hoặc có thể bạn chưa biết =), nhưng thôi cứ đọc, có khi sẽ có thêm thông tin hữu ích cho bản thân mình nhé

Tại sao mình lại viết bài này?

Nhắc đến Linux thì cũng đã có thời gian đầu khi đi làm mình bị confused giữa Linux và Unix. Bản thân các bạn làm Sys
Admin đôi lúc cũng sẽ quên hoặc bị nhầm lẫn. Vậy Unix và Linux khác nhau thế nào và lịch sử hình thành Linux ra sao, mình sẽ bắt đầu kể một câu chuyện như thế này:

1. Unix

Unix là một hệ điều hành từ đời Tống (1969) bắt đầu được một số nhân viên tại phòng Lab của AT&T phát triển bao gồm Ken Thompson và Dennis Ritchie.

Bạn đang xem: Lịch sử hệ điều hành linux

*

Ảnh chụp hai thánh Thompson (trái) cùng với Dennis Ritchie.

UNIX bắt đầu từ những năm giữa thập kỷ 60 của thế kỷ trước. Lúc đó Ken Thomson, Dennis Ritchie và những người khác nữa làm ra trên máy PDP-7 một thứ mà bây giờ gọi là UNIX. Chữ UNIX ban đầu viết là Unics là một kiểu chơi chữ của các tác giả khi so sánh sản phẩm của họ với hệ điều hành Multics lúc bấy giờ. Unics là chữ viết tắt của Uniplexed Information and Computing System. (Nguồn wiki)

Các phiên bản đầu tiên của Unix được viết bằng ngôn ngữ B. Ngôn ngữ lập trình B này cũng được chính hai thánh này phát triển luôn.

Sau đó vào năm 1973, lúc bấy giờ đã là phiên bản thứ 4 của Unix. Nhờ vào việc viết lại ngôn ngữ B, thánh Dennis Ritchie đã phát triển ngôn ngữ C - ngôn ngữ lập trình phổ biến đến tận ngày nay đã giúp UNIX cải thiện tốc độ khi chuyển sang các phần cứng mới.

Những năm sau đó, do luật chống độc quyền của Mỹ đối với AT&T nên Unix đã được cung cấp miễn phí cho các trường đại học ở Bắc Mỹ từ năm 1975.

Năm 1977 do được sửa mã nguồn nên trường đại học Berkeley, Califfornia đã phát triển một phiên bản Unix riêng cho mình được gọi là BSD (Berkeley Software Distribution). BSD phát triển từ version 1 đến version cuối cùng 4.4BSD-Lite Release 2 năm 1995.

Đó, dựa vào việc phát triển Unix và cũng cảm ơn luôn luật chống độc quyền của Mỹ mà ngày nay chúng ta có khá nhiều hệ điều hành cả mở cả đóng dựa trên ý tưởng của Unix. Có thể kể đến như Mac OS hay Free BSD đều là những phiên bản nổi trội nhất.

Có thể bạn lại biết rồi: Hệ điều hành của Play
Station 4 - Orbis là một nhánh fork của Free
BSD version 9.0.

2. Linux

Khái niệm đầu tiên khi nói đến lịch sử hình thành của Linux đó chính là GNU

Richard Stallman - một nhân viên kỹ thuật máy tính yêu thích và chuyên sử dụng phần mềm nguồn mở, tuy nhiên đến những năm của thập kỷ 80 thế kỷ trước hầu hết các phần mềm đều có bản quyền. Nhận thấy điều này có thể ngăn cản việc phát triển và kết nối giữa những nhà phát triển phần mềm. Richard Stallman đã khởi đầu dự án GNU vào năm 1983.

*

Richard Stallman.

Mục đích của GNU ban đầu là phát triển một hệ điều hành giống Unix nhưng phải được miễn phí và cộng đồng có thể tham gia sửa đổi, phát triển. GNU được cấu tạo từ các chữ đầu của cụm từ “GNU’s Not Unix”

GNU đã tạo ra được rất nhiều sản phẩm quan trọng như GNU Compiler Collection (gcc), GNU Debugger, GNU Emacs text editor (Emacs), GNU build automator (make) … Ngoài ra còn phải kể đến giấy phép nổi tiếng được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay: GNU General Public License (GPL)

GNU Project đã đạt được nhiều thành tựu lớn, tạo ra được nhiều công cụ tương tự như những gì có trên Unix. Tuy nhiên, GNU vẫn thiếu một thành phần quan trọng, mảnh ghép cuối cùng để nó trở thành một hệ điều hành hoàn chỉnh. Đó chính là Kernel, phần thực hiện công việc điều khiển, giao tiếp với các thiết bị phần cứng (CPU, RAM, Devices …).

Và Linus Torvalds - một vị thánh tiếp theo xuất hiện trong bài viết này lộ diện.

*

Linus Torvalds.

Torvalds lần đầu tiên biết đến dự án GNU vào năm 1991, sau khi được bạn mình là Lars Wirzenius, đưa anh đến Đại học Công nghệ để nghe bài phát biểu của Richard Stallman (vừa nói ở trên :v). Torvalds sau đó đã sử dụng GNU General Public License phiên bản 2 (GPLv2) của Stallman để phát triển kernel của mình dựa vào GNU C Compiler (GNU C Compiler vẫn là lựa chọn chính để biên dịch Linux ngày nay.)

Vì sự kết hợp hoàn hảo này nên hãy thật công bằng khi gọi hệ điều hành của bạn là GNU/Linux nhé.

Có thể bạn lại biết rồi: Bạn đã nghe đến phần mềm git rồi đúng không? Bạn có biết rằng, chính thánh Linus Torvalds là người phát triển git và sử dụng git để quản lý source code cho kernel project không ?. (Github của thánh)

3. GNU/Linux Distribution

Distribution hay còn gọi là Distro, là các bản phân phối, được phát triển dựa vào bản gốc, tuy nhiên cải thiện tính năng trong việc sử dụng cho phù hợp. Không có bản nào giống bản nào cả.

Do tính chất mở của cả Kernal lẫn GNU nên cộng đồng có thể tùy biến và phát triển các bản GNU/Linux cho riêng mình (các Distro)

Các bản Distro nổi tiếng nhất có thể kể đến như Debian (tiền thân của Distro Ubuntu) hay RHEL (Sau này phát triển thành FedoraCent
OS
)

Ngoài ra còn có ti tỉ các bản Distro khác mà mình không thể liệt kê ra hết được. Các bạn có thể tham khảo thêm tại đây để tìm xem hệ điều hành của mình đang sử dụng có ông tổ là bản nào nhé :v

4. Linux kernel

Đây cũng chính là động lực mà mình muốn hướng tới trong bài viết này của mình =))

Tính đến thời điểm hiện tại Linux kernel đã release phiên bản stable của mình là 4.20. Mình không giỏi đến mức tham gia phát triển Linux kernel, cũng chưa thể tối ưu Linux Kernel theo ý riêng của mình. Nhưng mình vẫn quan tâm đến Linux kernel vì nó có một tính năng đặc biệt quan trọng, là nền tảng để Docker phát triển sau này đó là Cgroup - Linux Control Group

Hệ điều hành Linux ngày càng phát triển, bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu về lịch sử của hệ điều hành Linux. Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở và miễn phí. Bất cứ ai cũng có thể sao chép, tuyên truyền, phân tán, viết lại và phát triển hệ điều hành này.

1. Người sáng lập ra hệ điều hành Linux

Linus Benedict Torvalds ông sinh ngày 28 tháng 12 năm 1969 là một nhà khoa học máy tính người Mĩ gốc Phần Lan người đã chế tạo và phát triển chính của nhân Linux sau này đã trở thành nhân cho nhiều bảng phân phối và các hệ điều hành Android và Chrome OS. Ông cũng đồng thời tạo ra hệ thống điều khiển phân phối phiên bản Git, kỹ thuật đăng nhập lặn và phần mềm lập kế hoạch Subsurface. Ông đã được vinh danh nhận giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ được trao bởi Technology Academy Finland “công nhận về sự sáng tạo của ông ấy cho một hệ điều hành mã nguồn mở mới dẫn đến việc những máy tính hàng đầu để sử dụng nhân Linux một cách rộng rãi”. Ông cũng nhận giải thưởng Tiên Phong về Máy tính 2014 và giải thưởng Điện tử Tiêu dùng Masaru Ibuka 2018.

Linus Benedict Torvalds - Tác giả hệ điều hành Linux

Nguồn ảnh: Wikipedia

2. Lịch sử hệ điều hành Linux

Tháng 4/1991, năm 21 tuổi Linus Torvalds là sinh viên của trường Đại học Helsinki ở Phần Lan bắt tay vào viết những dòng lệnh đầu tiên của Linux.

Tháng 8/1991, Torvalds gửi đi thông điệp và nổi tiếng sau này về sự ra đời của Linux.

Email thông báo ra đời hệ điều hành Linux

Tháng 9/1991, phiên bản Linux 0.01, phiên bản Linux đầu tiên được Torvalds công bố. Tháng 10/1991 phiên bản Linux 0.02 ra đời.

Năm 1992, Torvals đã quyết định phát hành Linux dưới dạng mã nguồn mở của giấy phép GPL ( giấy phép phần mềm miễn phí ), cho phép tất cả mọi người có quyền download về để xem mã nguồn để cùng phát triển. Quyết định đã giúp hệ điều hành Linux phổ biến như ngày nay.

Năm 1993, Slackware là hệ điều hành đầu tiên phát triển dựa trên mã nguồn Linux ra đời. Slackware là một trong những hệ điều hành Linux đầu tiên và có tuổi đời lâu nhất hiện nay. Phiên bản mới nhất của Slackware được công bố vào tháng 5/2010.

Hệ điều hành đầu tiên mã nguồn Linux slackware

Năm 1996, Linus Torvalds ghé thăm công viên hải dương học. Ông đã quyết định sử dụng hình ảnh chú chim cánh cụt để làm biểu tượng chính thức của Linux.

Biểu tượng hệ điều hành Linux

Nguồn ảnh: Wikipedia

Năm 1998, Linux bắt đầu được các tập đoàn công nghệ quan tâm và đầu tư để phát triển. Nổi bật là IBM đã đầu tư hàng tỉ USD để phát triển các dịch vụ và phần mềm trên nền tảng Linux. Ngoài IBM, còn có Compaq và Oracle cũng bắt đầu đầu tư và phát triển hê điều hành Linux.

Năm 2005, Linus Torvalds được xuất hiện trên trang bìa của tạp chí về kinh tế Business
Week, với câu chuyện về sự thành công của hệ điều hành Linux.

Năm 2007, các hãng sản xuất máy tính như HP, ASUS, Dell, Lenovo,… bắt đầu bán ra các sản phẩm laptop được cài đặt sẵn Linux.

Tính đến hiện tại, Linux đã có rất nhiều phiên bản khác nhau, được xây dựng và phát triển riêng biệt bởi các công ty phần mềm và các cá nhân. Nổi bật trong số đó chính là hệ điều hành di động Android của Google, hiện là một trong những hệ điều hành thông dụng nhất hiện nay.

Xem thêm: Kĩ Năng Nào Của Khí Công Sư Có Khả Năng Tấn Công Diện Rộng? Học Viện Blade & Soul

Hiện nay, Linux được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, trên các máy tính cá nhân, các máy chủ, đến các thiết bị di động, máy nghe nhạc, máy tính bảng, các máy ATM và thậm chí trên cả các siêu máy tính.